Khái niệm, định nghĩa Trình cài đặt là gì?

Một chương trình gọi là trình cài đặt được dùng để cài đặt các tập tin của các ứng dụng, trình điều khiển, hay các phần mềm khác, lên máy tính. Một vài trình cài đặt được tạo ra riêng biệt để cài đặt những tập tin chứa bên trong nó; các trình cài đặt khác thì ở dạng đa mục đích và làm việc bằng cách đọc và cài đặt từ nội dung của gói phần mềm riêng biệt.

Sự khác nhau giữa hệ thống quản lý gói và trình cài đặt là:

Hệ thống quản lý góiTrình cài đặt
Thường là một bộ phận của hệ điều hành.Mỗi sản phẩm được đóng gói kèm theo trình cài đặt của nó.
Sử dụng một cơ sở dữ liệu cài đặt chung.Tự theo dõi quá trình cài đặt.
Có thể xác minh và quản lý tất cả các gói trên hệ thống.Chỉ làm việc với những sản phẩm được đóng gói chung.
Chỉ có một người bán.Nhiều người bán.
Định dạng gói chung.Nhiều định dạng dài đặt.

Các trình cài đặt thông dụng

Một định dạng phổ biến hiện nay dành cho Microsoft Windows là gói cài đặt MSI, sẽ được cài đặt bởi Windows Installer. Các công ty làm ra những công cụ dùng để tạo ra trình cài đặt cho Windows gồm có InstallShield, Macrovision’s InstallAnywhere, Wise, SetupBuilder và ScriptLogic Corporation (trước đây là MaSaI Solutions). Phần lớn những công cụ này có thể tạo ra các gói MSI cũng như những tập tin thực thi của riêng chúng.

Những phần mềm thay thế khác gồm có NSIS và InnoSetup, và một công cụ do Microsoft tạo ra gọi là WiX. BitRock có một công cụ dùng cho nhiều platform, gọi là InstallBuilder, có thể tạo ra trình cài đặt cho Windows, Mac OS X, Linux và nhiều hệ điều hành khác và miễn phí cho các dự án nguồn mở. Các dự án Java cũng quan tâm đến trình cài đặt IzPack cho phép tạo ra các trình cài đặt dùng được cho nhiều platform.

Mac OS X có một chương trình gọi là Installer đi kèm với nó. Tuy nhiên, đây không phải là một trình cài đặt theo kỹ thuật (xem bảng ở trên), mà là một Trình quản lý gói. Vài ứng dụng thương mại dành cho Mac OS X sử dụng trình cài đặt khác, thường là Installer VISE hay Stuffit InstallerMaker. Các ứng dụng không cần dùng tới các thành phần hệ thống có thể được cài đặt chỉ bằng cách chuyển các tập tin ứng dụng sang một vị trí mong muốn trên ổ cứng; đây gọi là “cài đặt kéo-thả” và không cần phải có phần mềm cài đặt. Mac OS X cũng có những ứng dụng riêng biệt chuyên cập nhật phần mềm, Software Update (hay còn được biết là “softwareupdate”, lệnh dùng trong shell) nhưng chỉ hỗ trợ phần mềm Apple và phần mềm hệ thống.

Một ứng dụng cài đặt trên CD/DVD được thiết kế để tự động chạy chương trình cài đặt khi bỏ đĩa vào ổ quang.