Đánh Giá Phần Mềm Nén File Miễn Phí Tốt Nhất

Một bạn đọc từng hỏi bên mình: sao không tìm ra phần mềm nén file miễn phí nào chạy mượt trên máy cũ? Bạn ấy tải về bốn, năm phần mềm khác nhau. Cái thì nặng máy, cái thì nén xong lại báo lỗi, mở không ra. Ngồi xem lại từng cái, chúng tôi mới nhận ra vấn đề không nằm ở chiếc máy tính cũ kỹ đó. Vấn đề nằm ở chỗ chọn sai công cụ ngay từ đầu.

Nén File Là Nhu Cầu Thường Xuyên Nhưng Nhiều Người Chưa Chọn Đúng Phần Mềm

Nhu cầu nén file thật ra xuất hiện gần như mỗi ngày. Gửi email đính kèm nhiều ảnh, đóng gói tài liệu cho đồng nghiệp, sao lưu dữ liệu cũ. Việc nào cũng cần tới một phần mềm nén. Vậy mà rất nhiều người vẫn quen dùng đúng một phần mềm đã cài từ mấy năm trước. Họ không hề biết là nó đã lỗi thời. Phần mềm cũ thường thiếu hỗ trợ định dạng nén mới như .7z hay .zst. Những định dạng này cho tỷ lệ nén tốt hơn hẳn định dạng .zip truyền thống.

Chọn sai phần mềm kéo theo một loạt phiền toái. Nén một thư mục ảnh nặng 500MB mà máy ì ạch cả phút, có khi treo luôn cửa sổ đang làm việc. Giải nén file người khác gửi thì phần mềm báo lỗi “unsupported format”, trong khi đó chỉ là một file .rar bình thường. Bên mình từng gặp một khách hàng vận hành cửa hàng nhỏ. Mỗi lần gửi bộ ảnh sản phẩm cho đối tác, họ mất hơn mười phút chỉ để nén xong file. Lý do đơn giản: phần mềm trên máy quá cũ, không tận dụng được nhiều nhân CPU để xử lý song song.

Những Sai Lầm Quen Thuộc Khi Chọn Phần Mềm Nén File

Một sai lầm khác bên mình hay gặp là dùng luôn tính năng nén có sẵn của Windows. Cách làm quen thuộc: bấm chuột phải, chọn “Send to > Compressed (zipped) folder”. Cách này tiện thật, nhưng chỉ ra được định dạng .zip, tỷ lệ nén cũng thấp hơn hẳn phần mềm chuyên dụng. Có người lại dùng WinRAR bản dùng thử, sau khoảng 40 ngày bị nhắc mua bản quyền liên tục mỗi lần mở lên. Phiền quá nên mới đi tìm phần mềm nén file miễn phí khác để thay thế hẳn.

Cái giá phải trả không chỉ là thời gian. Đó còn là rủi ro mất file khi nén dở dang bị lỗi. Tệ hơn, bạn có thể mở nhầm file chứa mã độc từ một phần mềm trôi nổi, không rõ nguồn gốc. Nếu bạn còn mới, chưa quen các thuật ngữ như định dạng nén hay dung lượng file, đừng lo. Bên mình đã tổng hợp sẵn loạt kiến thức IT cơ bản cho người mới bắt đầu. Đọc qua trước, rồi quay lại phần dưới sẽ dễ hình dung hơn nhiều.

Tiêu Chí Đánh Giá Phần Mềm Nén File Miễn Phí

Mỗi lần đánh giá phần mềm nén file miễn phí, chúng tôi thường nhìn vào bốn tiêu chí sau. Bốn thứ này quyết định trải nghiệm dùng hằng ngày, chứ không chỉ là con số quảng cáo trên trang chủ.

• Tốc độ xử lý: nén một thư mục ảnh RAW nặng 1GB mất bao lâu? Phần mềm tốt chỉ mất khoảng 20-30 giây trên máy văn phòng bình thường, phần mềm kém có khi mất vài phút.
• Định dạng hỗ trợ: ít nhất phải mở được .zip, .rar, .7z và .tar.gz. Đây là bốn định dạng phổ biến nhất trong công việc hằng ngày ở Việt Nam.
• Giao diện: người mới dùng chỉ cần bấm chuột phải, chọn nén, xong trong ba bước, không phải đọc hướng dẫn.
• Mức ngốn tài nguyên: file cài đặt gọn nhẹ, không tự chạy nền chiếm RAM khi không dùng tới.

Xét theo bốn tiêu chí đó, ba cái tên bên mình hay giới thiệu cho người mới là 7-Zip, PeaZip và Bandizip. 7-Zip là phần mềm mã nguồn mở, file cài đặt chỉ khoảng 1,5MB. Nén theo định dạng .7z, tỷ lệ nén cao hơn .zip khoảng 10 đến 15%. PeaZip mở được hơn 200 định dạng khác nhau, hợp với ai hay nhận file từ nhiều nguồn lạ. Bandizip có sẵn giao diện tiếng Việt. Phần mềm này còn cho xem trước nội dung bên trong file nén, trước khi bạn bấm giải nén. Tính năng nhỏ, nhưng đỡ mất công giải nhầm file.

Định Dạng Nào Đáng Nén, Định Dạng Nào Nén Thêm Cũng Vô Ích

Một mẹo nhỏ bên mình hay chia sẻ với khách: file ảnh JPG hay video vốn đã nén sẵn theo chuẩn riêng. Nén thêm lần nữa cũng chẳng giảm dung lượng bao nhiêu, có khi chỉ được 2-3%. Ngược lại, file Word, Excel hay mã nguồn dạng văn bản nén rất tốt, có thể giảm tới 70-80% so với ban đầu. Biết trước điều này, bạn đỡ mất công ngồi chờ nén những file vốn dĩ đã khó nén thêm.

Nguyên tắc chọn phần mềm miễn phí nói chung cũng tương tự. Hồi trước bên mình có viết về phần mềm thiết kế giao diện website miễn phí. Tiêu chí đưa lên hàng đầu khi đó vẫn là chọn bản nhẹ, ổn định, đủ dùng cho nhu cầu thật. Đừng chạy theo phần mềm nhiều tính năng nhưng cả năm chẳng dùng tới quá vài lần.

Cách Chọn Phần Mềm Phù Hợp Với Nhu Cầu Sử Dụng

Nhu cầu của mỗi người không giống nhau, nên phần mềm “tốt nhất” với người này chưa chắc hợp với người khác. Dân văn phòng cần nén nhanh vài file Word, Excel để gửi email. 7-Zip là đủ dùng, không cần thêm gì. Người làm thiết kế lại khác, hay phải nén thư mục ảnh và video nặng hàng GB. Họ nên ưu tiên phần mềm tận dụng đa nhân CPU, để rút ngắn thời gian chờ.

Bên mình từng hỗ trợ một chủ shop online chuẩn bị hồ sơ sản phẩm. Họ đang nhờ một đơn vị làm thiết kế website bán hàng cho cửa hàng của mình. Bộ ảnh sản phẩm hơn 300 tấm, cộng thêm vài video ngắn, gộp lại gần 2GB. Dùng phần mềm nén cũ, máy treo giữa chừng, phải nén lại từ đầu tới hai lần. Chuyển sang 7-Zip với chế độ nén nhanh, thời gian rút từ mười lăm phút xuống còn bốn phút.

Đừng Bỏ Qua Khâu Bảo Mật Khi Nén Dữ Liệu Quan Trọng

File chứa dữ liệu quan trọng thì khác — hợp đồng, thông tin khách hàng, mã nguồn. Với loại file này, tiêu chí bảo mật phải đặt lên hàng đầu. Phần mềm nén tốt nên hỗ trợ đặt mật khẩu, kèm mã hoá theo chuẩn AES-256. Đây là mã hoá thật, không phải kiểu chỉ mang tính hình thức. 7-Zip làm được việc này hoàn toàn miễn phí. Một vài phần mềm khác lại thu phí thêm cho tính năng mã hoá. Nên kiểm tra kỹ trước khi giao dữ liệu nhạy cảm vào đó.

Sai lầm bên mình hay gặp nhất ở bước này là đặt mật khẩu cho file nén rồi quên mất, không ghi lại ở đâu. Với chuẩn mã hoá AES-256 thật sự, gần như không có cách nào khôi phục lại mật khẩu đã mất. Kể cả nhà sản xuất phần mềm cũng chịu. Mẹo nhỏ: lưu mật khẩu của những file nén quan trọng vào một trình quản lý mật khẩu riêng. Đừng dùng chung với mật khẩu email hay mạng xã hội.

Nguyên tắc này thật ra áp dụng cho việc chọn phần mềm nói chung, không riêng gì phần mềm nén file. Hồi trước bên mình từng review phần mềm quản lý trung tâm ngoại ngữ. Tiêu chí đầu tiên đưa ra khi đó cũng là bảo mật dữ liệu học viên. Bảo vệ file nén chứa thông tin quan trọng cũng không khác gì vậy.

Chọn Đúng Từ Đầu, Đỡ Phải Đổi Đi Đổi Lại Sau Này

Nếu phải chọn một lời khuyên duy nhất, bên mình sẽ nói thế này. Đừng dùng mãi phần mềm nén file cũ chỉ vì quen tay. Bỏ ra năm phút tải thử 7-Zip hoặc Bandizip, dùng thử một tuần, rồi tự so sánh với phần mềm cũ đang có trên máy. Khác biệt về tốc độ và sự tiện lợi sẽ rõ ràng ngay từ lần nén file đầu tiên.

Công cụ đúng giúp công việc trôi nhanh hơn, chứ không phải càng nhiều tính năng càng tốt. Với hầu hết người dùng phổ thông, một phần mềm nén file miễn phí, nhẹ và đủ bảo mật là đủ. Vậy là đã đáp ứng trọn vẹn nhu cầu hằng ngày.